Arcus E1099 RKKA: Bitwa o Leningrad

RKKA: Bitwa o Leningrad

10 lipca 1941 roku, zaledwie osiemnaście dni po rozpoczęciu inwazji, czołowe oddziały Wehrmachtu dotarły na dalekie przedpola Leningradu, mając już za sobą ponad 500-kilometrowy marsz z granic Prus Wschodnich przez kraje bałtyckie. Niemieckie kolumny zmechanizowane wdzierały się w głąb radzieckiego terytorium w średnim tempie 30 kilometrów dziennie, zbliżając się do drugiego najważniejszego ośrodka ZSRR – kolebki rewolucji bolszewickiej i miejsca narodzin państwa radzieckiego. Na początku września lądowy pierścień okrążenia wokół Leningradu zamknął się całkowicie. Pewny rychłego triumfu Hitler kazał wręcz zawczasu wydrukować zaproszenia na bankiet z okazji zwycięstwa w hotelu Astoria. Kiedy jednak wojska niemieckie dotarły na przedmieścia, Naczelne Dowództwo zmieniło plany operacyjne: 4. Grupa Pancerna generała Ericha Hoepnera, stanowiąca dotychczas główną pancerną szpicę ofensywy, została wyłączona z walk na tym kierunku i przerzucona pod Moskwę.

Pozbawiony pancernej siły uderzeniowej Hoepnera Wehrmacht utknął na radzieckich rubieżach obronnych. Zmusiło to niemieckie dowództwo do rezygnacji z bezpośredniego szturmu na rzecz długotrwałego oblężenia. Dla mieszkańców miasta oznaczało to początek katastrofalnej blokady, która miała potrwać 872 dni, aż do jej ostatecznego przełamania w styczniu 1944 roku. Ponieważ wszystkie kurczące się zasoby przeznaczano bezwzględnie na potrzeby frontu i przemysłu zbrojeniowego, ludność cywilna pozostała praktycznie bez żywności. Szczelne okrążenie doprowadziło do niszczycielskiej klęski głodu, która pochłonęła setki tysięcy ofiar i pociągnęła za sobą udokumentowane przypadki kanibalizmu.

Przejście do działań pozycyjnych wymusiło na radzieckim dowództwie porzucenie doktryny ofensywnej. Jednostki musiały powrócić do schematów maskowania zatwierdzonych przez Instytut Naukowo-Badawczy Sprzętu Pancernego (NIIBT) jeszcze w sierpniu 1939 roku. Zgodnie z tymi przedwojennymi wytycznymi, wozy bojowe Leningradzkiego Okręgu Wojskowego miały otrzymać wielkoplamisty kamuflaż zniekształcający. Jego celem było rozbicie sylwetki wozu na statycznych pozycjach obronnych, gdzie sprzęt w jednolitym malowaniu stanowiłby zbyt łatwy cel.

W tamtym okresie radziecki przemysł był w stanie masowo produkować jedynie trzy barwy bazowe w postaci gęstych past: zieleń ochronną 4BO, ciemny brąz 6K oraz żółtoziemistą 7K. W warsztatach polowych czołgiści rozcieńczali te pasty pokostem lnianym, mieszanym w równych proporcjach z benzyną lub naftą. Około połowy powierzchni pancerza pozostawiano w fabrycznym kolorze 4BO (wówczas wozy zjeżdżały z taśm produkcyjnych w całości pokryte tą barwą), natomiast resztę kadłuba malowano w duże, asymetryczne plamy w barwach 6K i 7K. Każdy z tych uzupełniających kolorów zajmował mniej więcej 25 procent powierzchni pojazdu. Wyjątek stanowiły z reguły czołgi lekkie T-37 i T-38, na których najczęściej stosowano drobnoplamisty kamuflaż 6K lub 6RP, nakładany bezpośrednio na bazową warstwę 4BO.

Wraz z nadejściem zimy, aby wtopić pojazdy w ośnieżony krajobraz, załogi nakładały na standardowy kamuflaż warstwę zwykłego mleka wapiennego. Ten prowizoryczny środek maskujący zastąpiono z czasem specjalną, łatwo zmywalną farbą zimową Biała B.