Arcus E1099 RKKA: Slag om Leningrad

RKKA: Slag om Leningrad

Op 10 juli 1941, nauwelijks achttien dagen na het begin van de invasie, had de voorhoede van de Wehrmacht na een bliksemopmars van ruim 500 kilometer vanuit Oost-Pruisen, dwars door de Baltische staten, de buitenste verdedigingsring van Leningrad bereikt. De Duitse gemotoriseerde colonnes rukten met een gemiddelde snelheid van dertig kilometer per dag op tot diep in het Sovjetgebied, en naderden de tweede stad van de USSR – de bakermat van de bolsjewistische revolutie en de wieg van de Sovjetstaat. Begin september was Leningrad over land volledig afgesneden. Hitler was zo zeker van een op handen zijnde triomf dat hij zelfs al uitnodigingen had laten drukken voor een overwinningsbanket in Hotel Astoria. Toen de Duitse troepen eenmaal de buitenwijken bereikten, wijzigde het opperbevel echter de plannen: de 4e Pantsergroep van generaal Erich Hoepner, die tot dan toe als de voornaamste gepantserde speerpunt van het offensief had gefungeerd, werd teruggetrokken en omgeleid naar de opmars-as richting Moskou.

Zonder de gepantserde stootkracht van Hoepners eenheden liep de Duitse opmars vast op de verdedigingslinies van de Sovjets, waardoor de Wehrmacht zich genoodzaakt zag de frontale aanval te staken en over te gaan op een uitputtingsbelegering. Voor de stadsbevolking vormde dit het begin van een catastrofale blokkade die 872 dagen zou duren, totdat de linie in januari 1944 definitief werd doorbroken. Omdat alle beschikbare middelen met absolute prioriteit aan het front en de oorlogsindustrie werden toegewezen, bleef de burgerbevolking vrijwel zonder voedsel achter. De hermetische omsingeling leidde tot een verwoestende hongersnood die honderdduizenden levens eiste en uitmondde in gedocumenteerde gevallen van kannibalisme.

De overgang naar een stellingenoorlog noodzaakte het Sovjetcommando om de offensieve doctrine te laten varen. De eenheden moesten teruggrijpen op de camouflageschema's die het Wetenschappelijk Onderzoeksinstituut voor Pantservoertuigen (NIIBT) reeds in augustus 1939 had goedgekeurd. Conform deze vooroorlogse richtlijnen kregen de voertuigen van het Militair District Leningrad een disruptief camouflagepatroon met grote vlekken. Het doel hiervan was het opbreken van het tanksilhouet in statische verdedigingsposities, waar eenkleurige voertuigen een te opvallend doelwit vormden.

De Sovjetindustrie kon destijds slechts drie basiskleuren in massaproductie vervaardigen, die als dikke pasta's werden geleverd: het beschermingsgroen 4BO, het donkerbruin 6K en het aardegeel 7K. In de veldwerkplaatsen verdunden de bemanningen deze pasta's met gekookte lijnolie, vermengd met gelijke delen benzine of petroleum. Circa de helft van het voertuigoppervlak behield de originele 4BO-fabriekskleur (tanks rolden toentertijd volledig in deze basiskleur van de lopende band), terwijl de rest van de romp werd voorzien van grote, asymmetrische vlekken in 6K en 7K. Deze aanvullende kleuren besloegen elk ongeveer een kwart van het voertuigoppervlak. De lichte tanks van de typen T-37 en T-38 vormden hierop een uitzondering; zij kregen doorgaans een fijngevlekt camouflagepatroon in 6K of 6RP, aangebracht over de 4BO-grondlaag.

Zodra de winter inviel, brachten de tankbemanningen een laag gewone kalkmelk aan over de camouflage om de voertuigen in het besneeuwde landschap te laten opgaan. Deze tijdelijke maatregel maakte later plaats voor de speciale, eenvoudig afwasbare winterverf Wit B.