Arcus E2094 Wehrmacht: Operacja Achse

Wehrmacht: Operacja Achse

Gdy latem 1943 roku Benito Mussolini został odsunięty od władzy, w Berlinie nie miano żadnych złudzeń co do intencji nowego włoskiego rządu: jego zapewnienia o wierności sojuszowi natychmiast uznano za zwykłą grę na zwłokę. Niemieckie dowództwo już wcześniej przygotowało jednak szczegółowe plany na wypadek zdrady sojusznika. Gdy tylko oficjalnie ogłoszono kapitulację Rzymu, Wehrmacht błyskawicznie przystąpił do realizacji operacji „Achse”. Początkowo ten plan strategiczny nosił prowokacyjny kryptonim „Alarich”, co było jawnym nawiązaniem do króla Wizygotów, który w 410 roku splądrował Rzym. Ze względów bezpieczeństwa operacyjnego tę nazbyt wymowną nazwę zastąpiono bardziej neutralnym określeniem „Achse” (Oś). Dzięki temu Berlin mógł cynicznie usprawiedliwiać masowe rozbrajanie swojego dawnego partnera, przedstawiając to jako rzekomo niezbędny krok dla zachowania stabilności koalicji o tej samej nazwie.

Włoskie siły zbrojne znalazły się w stanie całkowitego paraliżu. Po ucieczce króla i naczelnego dowództwa ze stolicy łańcuch dowodzenia praktycznie przestał istnieć. Jednostki polowe otrzymywały sprzeczne rozkazy, a nierzadko pozostawiano je całkowicie same sobie. Zacięte, lecz odosobnione walki wybuchały wyłącznie z inicjatywy lokalnych oficerów, głównie na podejściach do Rzymu. Zdecydowana większość garnizonów kapitulowała jednak bez oddania strzału. W ciągu zaledwie kilku dni oddziały niemieckie rozbroiły i internowały przeszło milion włoskich żołnierzy, błyskawicznie opanowując północną i środkową część kraju.

Tam, gdzie wciąż spodziewano się zbrojnego oporu, Niemcy postawili na przytłaczającą demonstrację siły, aby z góry zapobiec krwawym walkom ulicznym. Ciężkie kolumny pancerne celowo kierowano głównymi arteriami wielkich miast. W Mediolanie 1. Dywizja Pancerna SS „Leibstandarte” przejechała przed katedrą Duomo, natomiast w Rzymie grupy bojowe 3. Dywizji Grenadierów Pancernych zajęły pozycje wokół Koloseum. Te ostentacyjne pokazy potęgi wojsk pancernych, szeroko dokumentowane przez niemieckie kompanie propagandowe, miały tylko jeden cel: złamać we Włochach jakąkolwiek wolę oporu, zanim jeszcze padnie pierwszy strzał.

Na tym etapie wojny, zgodnie z rozkazem OKH H.M. 1943 nr 181 z 18 lutego 1943 roku, wszystkie niemieckie pojazdy pancerne opuszczały fabryki pokryte standardową farbą bazową w kolorze Dunkelgelb. Uzupełniające kolory kamuflażu, Olivgrün i Rotbraun, dostarczano oddziałom frontowym w postaci gęstych past pigmentowych. W warunkach polowych załogi czołgów i kompanie warsztatowe rozcieńczały te pasty wszelkimi dostępnymi rozpuszczalnikami: benzyną, wodą, a nawet zużytym olejem silnikowym. Farbę nakładano głównie za pomocą kompresorów i pistoletów natryskowych; w przypadku braku sprzętu pneumatycznego nanoszono ją po prostu zwykłymi pędzlami. Z tego względu schematy kamuflażu niemieckiej broni pancernej latem i jesienią 1943 roku charakteryzowały się ogromną różnorodnością: od starannie naniesionych natryskowo pasów i plam o rozmytych krawędziach, aż po grube, wyraziste pociągnięcia pędzlem.