AZ Model 7385 Airspeed Oxford T.1 ‘Marine’, Brits tweemotorig vliegtuig

Opmerking: Zeldzame, uit productie genomen bouwdoos. Deze uitgave is een ingrijpende herwerking van de originele Pavla-mal: ze is voorzien van een verbeterde detaillering, een spuitgegoten cockpitkap und verfijnde hars onderdelen.

Airspeed Oxford T.1 ‘Marine’, Brits tweemotorig vliegtuig

De Airspeed Oxford, door de bemanningen liefkozend 'Ox-box' genoemd, diende als basislesvliegtuig voor Bomber Command van de Royal Air Force. Het veelzijdige ontwerp maakte de gelijktijdige opleiding van piloten, navigators, bommenrichters, boordschutters en telegrafisten tijdens één enkele vlucht mogelijk. Naast deze primaire educatieve rol werd de Oxford in het Midden-Oosten ook ingezet voor verbindingsvluchten, patrouilles tegen onderzeeërs en als ambulancevliegtuig.

Het werd hét lesvliegtuig voor zowel de Empire Air Training Scheme (EATS) als het British Commonwealth Air Training Plan (BCATP), initiatieven waarbij duizenden toekomstige bemanningsleden voor hun opleiding naar Canada werden overgeplaatst. Begin 1941 waren zevenentwintig Oxfords gestationeerd bij de No. 4 Flying Training School op de RAF-basis Habbaniya in Irak. Tijdens de lokale vijandelijkheden werden verschillende van deze toestellen te velde gemodificeerd tot lichte bommenwerpers, waarmee ze een cruciale rol speelden in de verdediging van de basis tegen aanvallende Iraakse troepen.

Een tragisch hoofdstuk in de geschiedenis van het toestel speelde zich af in 1941, toen de Britse luchtvaartpionier Amy Johnson aan de stuurknuppel van een Oxford spoorloos verdween; men neemt aan dat haar toestel is neergestort in de monding van de Theems.

In de naoorlogse periode werden 152 overtollige Oxfords omgebouwd tot de AS.65 Consul, een compact commercieel verkeersvliegtuig met zes zitplaatsen. Daarnaast schafte de Koninklijke Helleense Luchtmacht diverse exemplaren aan, die actief werden ingezet bij het 355e Eskader tijdens de Griekse Burgeroorlog.

Vanuit technisch oogpunt was een opmerkelijke eigenaardigheid van de Oxford-cockpit de aanwezigheid van een hendel voor de spoedregeling van de propeller. Hoewel het vliegtuig was uitgerust met houten of Fairey-Reed metalen propellers met een vaste spoed, eisten de instructeurs van de leerlingen dat ze deze hendel bij de landing strikt van "grote spoed" naar "kleine spoed" wegdrukten. Dit werd uitsluitend gedaan om het spiergeheugen te ontwikkelen en essentiële routines in te slijpen voor de latere overstap naar complexere operationele gevechtsvliegtuigen.

De Oxfords bleven als les- en licht transportvliegtuig in actieve dienst bij de Royal Air Force tot hun definitieve uitfasering in 1956. Talloze toestellen werden nadien overgenomen door buitenlandse luchtmachten, waaronder de Belgische Luchtmacht.