Arcus E2019 Luftwaffe: Rijksverdediging

Luftwaffe: Rijksverdediging

Na de verbluffende successen van de eerste oorlogsjaren kwam het Duitse offensief tot stilstand. De nederlaag in de Slag om Engeland, de stationering van Amerikaanse strategische luchtstrijdkrachten op de Britse eilanden en het begin van de Amerikaanse bombardementsvluchten in januari 1943 dwongen de Luftwaffe zich uitsluitend te concentreren op de verdediging van het eigen luchtruim. Daglichtaanvallen kwamen steeds vaker voor en groeiden uiteindelijk uit tot grootschalige operaties. De omvangrijkste daarvan vond plaats op 24 december 1944. Om de Duitse logistiek tijdens het Ardennenoffensief lam te leggen, stuurde de Amerikaanse 8th Air Force 2.034 zware B-17- en B-24-bommenwerpers, geëscorteerd door bijna duizend jachtvliegtuigen. De luchtoorlog had zich definitief verplaatst naar het luchtruim boven het Rijk.

Bij het onderscheppen van dergelijke enorme formaties, waarbij hele jachteskaders tegelijkertijd opstegen, bleek het voor de vliegers buitengewoon moeilijk om na de aanval hun Staffeln weer te verzamelen. De vliegers van JG 1 behoorden tot de eersten die dit probleem probeerden aan te pakken door opvallende schaakbordpatronen en strepen aan te brengen op de motorkappen van hun Fw 190's. Dit initiatief werd echter al snel weer losgelaten. Bepaalde eenheden die vlogen met de Amerikaanse P-47 Thunderbolt – een toestel met een vergelijkbaar silhouet, dat escorteopdrachten uitvoerde vanuit bases in Zuid-Italië, dat kort daarvoor bevrijd was van de Italiaanse fascisten en de Wehrmacht – voerden eveneens schaakbordpatronen op hun motorkappen. Een latere poging om de staartvlakken volledig wit te schilderen bleek al even ineffectief, gezien de snelle toename van het aantal eenheden voor de Rijksverdediging.

Als alternatief begon men brede, gekleurde banden aan te brengen op de rompen van de vliegtuigen. Bij gebrek aan een centraal systeem kozen de verschillende Geschwader echter naar eigen inzicht kleuren, waarbij een duidelijke voorkeur bestond voor rode of roodbruine tinten. In plaats van de herkenning te vergemakkelijken, zorgde dit voor nog grotere verwarring, waardoor het vrijwel onmogelijk werd om tijdens de vlucht de eenheid van een vliegtuig visueel te identificeren. Pas eind 1944 werd een strikt systeem van rompbanden ingevoerd, waarbij elk Geschwader officieel een unieke kleur of een specifieke reeks strepen kreeg toegewezen. De historische ironie wil dat juist op het moment dat deze markeringen eindelijk gestandaardiseerd werden, ze in de praktijk in onbruik raakten: in de chaos van de laatste oorlogsmaanden werden deze identificatiekenmerken vaak weggelaten op vliegtuigen die vers uit de fabriek kwamen.