Art Model AM 7208 Mikoyan-Gureviç MiG-23PD Sovyet deneysel STOL avcı uçağı

Mikoyan-Gureviç MiG-23PD Sovyet deneysel STOL avcı uçağı

Aralık 1963'ün başlarında Sovyetler Birliği yönetimi, yeni nesil bir cephe avcı uçağının geliştirilmesi için resmî bir karar aldı. Hava Kuvvetlerinin taktik ve teknik isterleri doğrultusunda şekillendirilen program; kısa, hazırlıksız veya çatışmalarda hasar görmüş pistlerden harekât icra edebilecek bir muharip uçağın ortaya konmasını hedefliyor, bu doğrultuda kısa kalkış ve iniş kabiliyetlerine azami öncelik veriyordu. Mikoyan-Gureviç Tasarım Bürosu, bu zorlu şartnameyi karşılamak amacıyla eşzamanlı iki geliştirme çizgisi izledi: 23-11 projesi kapsamındaki değişken geometrili kanat tasarımı ile dikey kaldırma motorlarına dayanan karma bir itki konfigürasyonu.

Kaldırma motoru sisteminin pratik uçuş özelliklerini değerlendirmek amacıyla öncelikle seri üretim bir MiG-21S uçağı uçan test yatağına dönüştürüldü. Kokpitin hemen arkasına 90 cm uzunluğunda ilave bir gövde kesiti yerleştirilerek buraya dikey vaziyette iki adet kaldırma jeti monte edildi. Fabrika kodlamasında “İzdeliye 23-31” (Ye-7PD olarak da bilinir) unvanını alan bu deneysel platform, ilk uçuşunu 16 Haziran 1966 tarihinde gerçekleştirdi.

Uçan test yatağı üzerindeki denemeler sürerken, Mart 1966'da doğrudan avcı uçağının asıl prototipi olan 23-01'in (23 borda numaralı) inşasına başlandı ve yapısal montaj sekiz ayda tamamlandı. Tadil edilen MiG-21'den farklı olarak 23-01; gövde yanlarına yerleştirilen yarım daire kesitli hava alıkları sayesinde burun konisini bütünüyle boşaltan ve böylelikle güçlü bir önleme radarının montajına olanak tanıyan tamamen yeni bir gövde tasarımına sahipti. Kanat ve kuyruk aerodinamiği bakımından ise MiG-21 temel alındı: hücum kenarı 57 derece ok açısına sahip orta konumlu delta kanat formu korunurken, kanat alanı %73,6 oranında artırılarak 40 metrekareye ulaştırıldı.

Uçağın itki sistemi karma bir yapıda kuruldu. Yatay uçuştaki seyrüsefer itkisi, OKB-300 bürosu tarafından geliştirilen, kuru güçte 5.200 kgf ve art yakıcı devredeyken 7.800 kgf itki sağlayan bir adet Tumanski R-27F-300 art yakıcılı turbojet motoruyla karşılandı. Dikey yöndeki kaldırma takviyesini ise her biri 2.350 kgf itki üreten iki adet Kolesov RD-36-35 kaldırma motoru sağladı; bu yardımcı motorlar kokpitin gerisinde, ağırlık merkezine yakın bir noktada gövde merkezine dikey olarak yerleştirildi. Motorların hava beslemesi gövde sırtındaki panjurlu kapaktan temin edilirken, egzoz gazı çıkışı gövde altındaki hareketli enine kanatçıklardan gerçekleştirildi; bu kanatçıklar yer koşusu esnasında itki vektörünü geriye yönlendirerek ivmelenmeye destek verebiliyordu. Kaldırma motorları yalnızca kalkış ve iniş aşamalarında çalıştırıldı. Kalkış mesafesini daha da kısaltabilmek adına ana motor kompresörünün son kademesinden yönlendirilen yüksek basınçlı hava, sınır tabaka kontrolü amacıyla flapların üzerine üflendi; kaldırma motorları ile flap üflemesinin müşterek kullanımı sayesinde kalkış koşu mesafesi 180 ila 200 metreye kadar düşürüldü.

Prototip 23-01 ile ilk uçuş, test pilotu Pyotr Ostapenko tarafından 3 Nisan 1967 tarihinde gerçekleştirildi. Uçak, aynı yılın 9 Temmuz günü Domodedovo'daki havacılık geçit töreninde halka açık bir uçuş icra ederek kısa pist kabiliyetlerini sergiledi. Proje şartnamesinde dahili bir otomatik top ve güdümlü havadan havaya füzeler öngörülmüş olmasına karşın, test sürecindeki hava aracı silahsız olarak uçuruldu; burun kısmına atış kontrol kompleksi yerine kontrol ve telemetri cihazları yerleştirildi.

1967 sonbaharına kadar sürdürülen uçuş testleri, bu tasarım düzeninin operasyonel sınırlarını net bir şekilde gösterdi: gövde içerisinde önemli bir iç hacim işgal eden kaldırma motorları, yakıt kapasitesini ve faydalı yük miktarını ciddi ölçüde kısıtlıyor, yatay seyrüsefer uçuşunda ise yalnızca ölü ağırlık oluşturuyordu. Bu tespitlerin ardından 23-01 geliştirme çalışmaları kesin olarak durduruldu ve tüm kaynaklar, değişken kanat geometrisine sahip Mikoyan-Gureviç MiG-23-11 projesine yönlendirildi.

Mikoyan-Gureviç MiG-23PD Teknik Özellikleri

• Uzunluk – 16,80 m
• Kanat açıklığı – 7,72 m
• Kanat alanı – 40 m²
• Azami kalkış ağırlığı – 18.500 kg
• Güç grubu – 1 × art yakıcılı turbojet motor Tumanski R-27F-300 (art yakıcıda 7.800 kgf) ve 2 × yardımcı kaldırma motoru Kolesov RD-36-35 (her biri 2.350 kgf)
• Azami hız – 1.600 km/s
• Servis tavanı – 20.300 m
• Mürettebat – 1
• Planlanan silah donanımı – 1 × 23 mm otomatik top GSh-23, 2 × orta menzilli havadan havaya füze K-23 (1 × yarı aktif radar güdümlü K-23R ve 1 × kızılötesi güdümlü K-23T)