Art Model AM 7208 Mikojan-Goerevitsj MiG-23PD, experimenteel Sovjet-STOL-jachtvliegtuig

Mikojan-Goerevitsj MiG-23PD, experimenteel Sovjet-STOL-jachtvliegtuig

Begin december 1963 gaf het Sovjetleiderschap met een formeel besluit het startsein voor de ontwikkeling van een nieuwe generatie tactische jachtvliegtuigen. Het programma vloeide voort uit de operationele eisen van de luchtmacht, die aandrong op een gevechtstoestel dat kon opereren vanaf korte, provisorische of door gevechtshandelingen beschadigde startbanen. Hierdoor kregen korte start- en landingseigenschappen de allerhoogste prioriteit. Teneinde aan deze stringente eisen te voldoen, onderzocht het ontwerpbureau Mikojan-Goerevitsj parallel twee constructieve richtingen: een configuratie met variabele vleugelpijlstelling binnen project 23-11 en een hybride aandrijvingsconcept met afzonderlijke hefmotoren voor verticale stuwkracht.

Om de praktische bruikbaarheid van dit hefmotorconcept in de lucht te beproeven, werd eerst een serie-exemplaar van de MiG-21S aangepast tot vliegende proefbank. Vlak achter de vliegercabine voegde men een 90 cm lange rompsectie in waarin twee verticaal geplaatste hefstraalmotoren werden ondergebracht. Dit experimentele toestel kreeg de fabrieksbenaming “Izdelije 23-31” (ook bekend onder de aanduiding Je-7PD) en maakte zijn eerste vlucht op 16 juni 1966.

Gelijktijdig met de evaluatie op de proefbank begon in maart 1966 de bouw van het eigenlijke jagerprototype, aangeduid als 23-01 (met tactisch nummer 23), dat binnen acht maanden werd voltooid. In tegenstelling tot de omgebouwde MiG-21 beschikte de 23-01 over een geheel nieuw ontworpen romp met halfronde zijwaartse luchtinlaten, waardoor de neusruimte beschikbaar bleef voor de inbouw van een krachtige boordradar. De aerodynamica van de vleugels en staartvlakken sloot daarentegen direct aan op de MiG-21: de middendekker-deltavleugel met een pijlhoek van 57° aan de voorrand bleef gehandhaafd, al werd het vleugeloppervlak met 73,6% vergroot tot 40 m².

De voortstuwing berustte op een gecombineerde motorinstallatie. De stuwkracht voor de horizontale vlucht werd geleverd door een Toemanski R-27F-300-turbojet met naverbrander, ontwikkeld door het constructiebureau OKB-300, die 5.200 kgf droog en 7.800 kgf met naverbranding leverde. De verticale ondersteuning werd verzorgd door twee Kolesov RD-36-35-hefmotoren van elk 2.350 kgf, die achter de cockpit nabij het zwaartepunt verticaal in de centrale rompsectie stonden opgesteld. De luchttoevoer naar deze hulpmotoren verliep via een van jaloezieën voorzien luik op de rompbovenzijde, terwijl de uitlaatgassen aan de onderkant via verstelbare dwarsschotten naar buiten stroomden. Deze schotten konden de stuwstraal naar achteren richten om de acceleratie tijdens de startaanloop te ondersteunen. De hefmotoren werkten uitsluitend bij de start en landing. Om de benodigde baanlengte verder te verkleinen, werd hogedruklucht afgetapt van de laatste compressorstrap van de hoofdmotor en over de vleugelkleppen geblazen voor grenslaagbeheersing. Door de combinatie van hefstuwkracht en klepblazing liep de startaanloop terug tot 180–200 meter.

Testvlieger Pjotr Ostapenko bracht de 23-01 op 3 april 1967 voor het eerst in de lucht. Op 9 juli van datzelfde jaar demonstreerde het toestel zijn korte-baaneigenschappen aan het publiek tijdens de vliegparade te Domodedovo. Hoewel het basisontwerp rekening hield met een vast boordkanon en geleide lucht-luchtraketten, vloog het prototype onbewapend rond; in plaats van een operationeel vuurleidingssysteem bevatte de neusruimte meetapparatuur en telemetriesystemen.

De testvluchten, die tot de herfst van 1967 voortduurden, toonden de duidelijke operationele beperkingen van dit concept aan: de hefmotoren namen kostbaar intern volume in de romp in, reduceerden de brandstofvoorraad en het nuttige wapengewicht aanzienlijk, terwijl ze tijdens de rest van de vlucht louter dode massa vormden. De werkzaamheden aan de 23-01 werden vervolgens definitief gestaakt ten gunste van het ontwerp met variabele vleugelgeometrie, de Mikojan-Goerevitsj MiG-23-11.

Technische specificaties van de Mikojan-Goerevitsj MiG-23PD

• Lengte – 16,80 m
• Spanwijdte – 7,72 m
• Vleugeloppervlak – 40 m²
• Maximaal startgewicht – 18.500 kg
• Motorisering – 1 × turbojet met naverbrander Toemanski R-27F-300 (7.800 kgf met naverbrander) en 2 × hefstraalmotoren Kolesov RD-36-35 (elk 2.350 kgf)
• Topsnelheid – 1.600 km/u
• Praktisch plafond – 20.300 m
• Bemanning – 1
• Geplande bewapening – 1 × 23mm-boordkanon GSh-23 en 2 × K-23-lucht-luchtraketten voor de middellange afstand (1 × K-23R met semi-actieve radargeleiding en 1 × K-23T met infraroodgeleiding)